Nieuws

Hieronder vindt u de laatste nieuwsbrief van Vos btw-advies.
Alle Nieuwsbrieven vindt u in ons Nieuwsarchief.


Nieuwsbrief - 2 november 2016

Betreft

1. Factuurvereisten en intracommunautaire transacties in relatie tot btw-controles,
2. Ontbindende voorwaarde overdrachtsbelasting en
3. Bewegingsonderwijs basisscholen
4. Straatparkeren in ondernemerschap; een bommetje?


De laatste paar weken hebben zich enkele interessante ontwikkelingen voorgedaan die ik jullie niet wil onthouden.

1. Factuurvereisten en intracommunautaire leveringen

Op 20 oktober jl. heeft het Hof van Justitie van de EU (HvJ) in de zaak Josef Plöckl beslist dat het ontbreken van een btw-identificatienummer de toepassing van het nultarief voor de btw niet in de weg staat. Voorwaarde was wel dat vaststond dat de levering naar de andere lidstaat daadwerkelijk had plaatsgevonden (materiële eis) en dat geen sprake was van fraude of misbruik. Het HvJ wijst het formalisme af dat inhoudt dat een btw-recht (zoals hier het toepassen van het nultarief) wordt toegestaan wanneer aan de materiële eisen voor toepassing van dat recht is voldaan.

Betekenis voor de (gemeentelijke) praktijk

In de praktijk blijkt dat gemeenten goederen en diensten inkopen in andere lidstaten. Omdat op de factuur dan geen btw is vermeld, blijft de verwerking van de btw-aspecten vaak ten onrechte achterwege. Bij een intracommunautaire verwerving moet de gemeente zichzelf belasten met btw en deze ook afdragen via de btw-aangifte (rubriek 4). Vervolgens komt die btw in aanmerking voor aftrek als voorbelasting (rubriek 5), of voor compensatie via het BTW-compensatiefonds.

Btw-controles

De EU (Raad Ecofin) is thans terecht bezig de touwtjes strakker aan te trekken omdat de intracommunautaire btw-fraude (denk aan carrouselfraude) toeneemt. De controles zijn al verscherpt.

Ook gemeentes ontkomen niet aan de verscherpte aandacht. Dat leidt dan tot naheffingen en met aftrek en/of compensatie van btw wordt helaas te vaak geen rekening gehouden. Voor de Belastingdienst is dit zogenoemd “laaghangend fruit”. In feite doet de Belastingdienst wat zij de markt jarenlang heeft verweten, namelijk “cherrypicking”.

De vraag is of de Belastingdienst dit mag. Bij naheffing van de btw wordt immers tegelijkertijd aan de formele voorwaarde tot aftrek of compensatie voldaan. Naar mijn mening moet de Belastingdienst hiermee rekening houden als zij ten onrechte niet afgedragen btw op intracommunautaire verwervingen naheft. Afwijzing van het formalisme houdt in dat ook een recht op aftrek of compensatie niet mag worden geweigerd als aan materiële voorwaarden is voldaan.

Naheffing van btw, zonder rekening te houden met aftrek of compensatie van die btw is, naar mijn mening, aan te merken als omarming van het formalisme en dat is niet toegestaan. Het HvJ heeft dit ook al op 11 december 2014 beslist in de Italiaanse zaak Idexx.

 

2. Ontbindende voorwaarde overdrachtsbelasting

In de Wet op belastingen van rechtsverkeer (Wbr) is geregeld dat teruggaaf van overdrachtsbelasting wordt verleend als een ontbindende voorwaarde wordt vervuld en de toestand vóór de verkrijging wordt hersteld.

Op 11 oktober jl. heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden geoordeeld dat deze faciliteit niet van toe-passing is bij een recht tot terugkoop van een onroerende zaak. De verkoper maakte naar eigen inzicht gebruik van het recht tot terugkoop. Naar de mening van de rechter is dit niet aan te merken als een voor-waarde die verbonden is aan een objectief toekomstige en onzekere gebeurtenis. Ook werd de oorspronke-lijke situatie niet hersteld. Toch werd de belastingplichtige in het gelijk gesteld omdat de Belastingdienst een brief voor akkoord had getekend. Het vertrouwensbeginsel is van toepassing. ‘Foutje, bedankt’ dus.

Betekenis voor de praktijk

Voor woningcorporaties is deze zaak van direct belang. Ik adviseer nog eens goed te gaan of in het verle-den aangegane terugkoopbedingen ook zijn aan te merken als een ontbindende voorwaarde op grond waarvan eventueel een recht op teruggaaf overdrachtsbelasting ontstaat.

Voor gemeenten is dit ook van belang, zeker wanneer een onroerende zaak “vrij op naam” is verkocht. Bij vervulling van een ontbindende voorwaarde kan de gemeente dan de overdrachtsbelasting terugvragen.

Bovendien zijn er geruchten in omloop geweest dat de vrijstelling overdrachtsbelasting voor publiekrechte-lijke lichamen komt te vervallen. Daarmee wordt dan voor iedere marktdeelnemer een gelijk speelveld gecreëerd. Ook gemeenten zullen dus goed op moeten letten of terugkoopbedingen zijn aan te merken als een ontbindende voorwaarde als bedoeld in de Wbr.

3. Bewegingsonderwijs basisscholen

De Hoge Raad heeft op 18 maart van dit jaar beslist dat het om niet ter beschikking stellen van sport- en gymzalen voor het bewegingsonderwijs basisscholen niet tot aftrek van voorbelasting kan leiden (zie ook mijn nieuwsbrief van 28 maart 2016).

Daarvoor al heeft de Belastingdienst in 2015 een aantal gemeenten een brief gezonden dat gemeenten bij het ter beschikking stellen van sport- en gymzalen ten behoeve van het basisonderwijs steeds als overheid optreden. Aftrek van voorbelasting of compensatie van btw is, naar de mening van de Belastingdienst, niet aan de orde. Overigens hanteerde de Belastingdienst in die brief een overgangstermijn van slechts enkele dagen. Dat is niet in overeenstemming met de jurisprudentie dat bij een standpuntwijziging rekening moet worden gehouden met inmiddels gemaakte afspraken op basis van het oude standpunt.

De onderwijswetgeving

Uit artikel 117 van de Wet op het primair onderwijs (Wpo) blijken enkele situaties, namelijk:
1.    De gemeente stelt om niet sport- en gymzalen ter beschikking voor het bewegingsonderwijs basisscholen;
2.    De gemeente bekostigt de materiële instandhouding van een ruimte voor het bewegingsonderwijs en
3.    De gemeente verstrekt een vergoeding voor sport- en gymzalen die eigen eigendom zijn van de onderwijsinstelling (bevoegd gezag).

De laatste tijd is een trend waar te nemen dat taken en budgetten van gemeenten naar schoolbesturen worden overgeheveld, dan wel ter beschikking wordt gesteld om naar eigen inzicht te besteden. Dit staat ook bekend als doordecentralisatie. Een aantal gemeenten heeft ook de normvergoedingen aan de school-besturen uitbetaald, die vervolgens zelf de ruimten voor het bewegingsonderwijs kunnen huren, dan wel op een andere manier met dat budget om kunnen gaan. Hierop is, naar mijn mening, het onder 2. gestelde van toepassing.

De laatste tijd is het fenomeen ‘natuurlijk bewegen’ opgekomen. Dit geldt als bewegingsonderwijs, maar vindt niet plaats in sport- of gymzalen maar, bijv., in de vrije natuur. Uiteraard houdt de gemeente een toezichthoudende rol dat schoolbesturen aan de normen voor het bewegingsonderwijs blijven voldoen. Uit het vorenstaande blijkt dat gemeenten vrij zijn hun budgetten te besteden. De vergelijking met de zoge-noemde scholenconstructies dringt zich dan op. De Hoge Raad heeft daarbij in navolging van het HvJ in een serie uitspraken beslist dat, als gemeenten meerdere keuzes hebben om aan hun wettelijke verplichting te voldoen, zij die weg mogen kiezen die de minste belastingdruk met zich meebrengt.

Betekenis voor de praktijk

Als gemeenten kiezen voor doordecentralisatie van het bewegingsonderwijs en schoolbesturen zelf beslis-sen waar en bij wie zij ruimtes inkopen voor het bewegingsonderwijs, treden zij op als marktpartijen. An-ders gezegd, naar mijn mening verricht de gemeente dan een btw-belaste dienst aan het schoolbestuur, namelijk het gelegenheid geven tot sportbeoefening. Hierop is het lage btw-tarief van toepassing. Dit be-tekent dat gemeenten de sport- en gymzalen dan volledig in de btw-belaste sfeer exploiteren en alle voor-belasting op de investerings- en onderhoudskosten in aftrek kunnen brengen.

4. Straatparkeren

Deze is vers van de pers.
In zijn uitspraak van vandaag, 3 november 2016 oordeelt de Rechtbank Gelderland dat de gemeente Arn-hem bij het straatparkeren weliswaar als overheid optreedt, maar straatparkeren en slagboomparkeren voor de modale consument dezelfde handelingen zijn.

Wat was er aan de hand? Een ondernemer parkeerde zijn auto en trok geen kaartje. Hij werd gesnapt en kreeg van de gemeente Arnhem alsnog een aanslag met kosten van totaal € 58. Hij eiste een btw-factuur omdat hij van mening is dat de gemeente als ondernemer optreedt en hij in staat moet zijn de daarop be-trekking hebbende btw als voorbelasting in aftrek te brengen.

De zaak belandde bij de rechtbank. Deze oordeelt op basis van Europese jurisprudentie dat de gemeente bij het straatparkeren niet optreedt als ondernemer. Vervolgens onderzoekt de rechtbank of mogelijk sprake is van concurrentievervalsing met het slagboomparkeren, een btw-belaste activiteit, ook van ge-meenten. De rechtbank oordeelt dat, bezien vanuit de modale consument, de automobilist zijn auto zo dicht mogelijk bij zijn bestemming wenst te parkeren. Dat een gemeente bepaalt waar wel en niet mag worden geparkeerd is een zaak van de gemeente en niet van de consument. Voor de modale consument zijn straatparkeren en slagboomparkeren dezelfde handelingen. Om die reden is sprake van concurrentie-verstoring als het ene onbelast plaatsvindt en het andere btw-belast. De concurrentieverstoring is dan van beduidende omvang. De rechtbank oordeelt dat de gemeente Arnhem als ondernemer optreedt en een btw-factuur dient uit te reiken. De gemeente Arnhem is veroordeeld in de kosten van totaal € 1.484. Deze uitspraak zal ongetwijfeld nog een staartje krijgen. Denk maar eens aan de gevolgen voor aftrek en com-pensatie van btw bij gemeenten.

Als jullie vragen hebben over de inhoud van deze nieuwsbrief, aarzel dan niet om contact met mij op te nemen.

Met vriendelijke groet,
Gert Vos


Nieuwsarchief

Nieuwsbrief van 27 juni 2016
Betreft: 2016-06-27 Nieuwsbrief uitspraak HvJ Woerden Lees meer in de Nieuwsbrief van 27 juni 2016.
Nieuwsbrief van 21 juni 2016
Betreft: 1. Leerlingenvervoer 2. Sport, ter beschikking stellen om niet 3. Verkoop woning met grasland 4. Overige attentiepunten Lees meer in de Nieuwsbrief van 21 juni 2016.
Nieuwsbrief van 29 maart 2016
Betreft: 1. Sportaccommodaties om niet ter beschikking stellen 2. Sport, aangekondigde wetswijziging en fiscale eenheid 3. Koepelvrijstelling 4. Uitsluitingsgronden BCF 5. Factuurvereisten 6. Overige attentiepunten Lees meer in de Nieuwsbrief van 29 maart 2016.
Nieuwsbrief van 1 juni 2015
Betreft: 1. Aftrek van btw 2. Teruggaaf btw bij niet betaalde vergoeding 3. Nieuwe wending btw-constructie scholen? Lees meer in de Nieuwsbrief van 1 juni 2015.
Nieuwsbrief over aangepast Sportbesluit
Soms volgen de ontwikkelingen elkaar snel op. In de Staatscourant van vandaag is het Voorschrift Tabel I gepubliceerd. Het is het besluit van 4 september 2014. Er zijn op onderdelen wat wijzigingen doorgevoerd die ik hierna puntsgewijs aangeef. Lees meer in de Nieuwsbrief over aangepast Sportbesluit.
Nieuwsbrief van 25 augustus 2014
Op 17 juni jl. heb ik jullie op de hoogte gebracht van een voorgenomen wetswijziging met betrekking tot de sportvrijstelling en het ‘het gelegenheid geven tot sportbeoefening’. Afgelopen woensdag heeft de staatssecretaris van Financiën Kamervragen beantwoord. Lees in de Nieuwsbrief van 25 augustus 2014.
Nieuwsbrief van 29 juli 2014
Btw en de drie decentralisaties. Met ingang van 2015 krijgen de gemeenten meer taken en verantwoordelijkheden. Het gaat om de volgende taken: Ondersteuning en verzorging uit de Awbz worden overgeheveld naar de Wmo; Uitvoering van de Participatiewet (samenvoeging WWB, Wsw en Wajong) komt bij de gemeenten en Gemeenten worden verantwoordelijk voor de jeugdzorg. Lees meer in de Nieuwsbrief van 29 juli 2014.
Nieuwsbrief over Samenwerkingsverbanden
Gemeente worden meer en meer “gedwongen” op allerlei gebieden samen te werken. Voor de btw geldt een vrijstelling als de samenwerkingsvrijstelling of het leerstuk van de kosten voor gemene rekening van toepassing is. Lees meer in de Nieuwsbrief over Samenwerkingsverbanden.
Nieuwsbrief van 30 november 2012
Uitspraak procedure gemeente Moerdijk btw-belaste exploitatie multifunctioneel centrum Vrijdag 30 november 2012, heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in de proefprocedure die mijn veel te jong en te vroeg (18 november 2008) overleden collega Ingrid Vos en ik in onze EFK-periode in 2007 voor de gemeente Moerdijk zijn gestart. Mede door de inzet en het niet aflatende enthousiasme van Ingrid is deze procedure voor de gemeente uiteindelijk met succes afgerond. Lees meer in de Nieuwsbrief van 30 november 2012.
Nieuwsbrief van 7 december 2012
Hoge Raad 7 december 2012, terbeschikkingstelling theaterzaal is btw-belaste dienst Vandaag heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in de cassatiezaak van de gemeente Hellevoetsluis. Het betreft cassatie tegen de uitspraak van het Hof den Haag van 10 mei 2010, waartegen zowel de gemeente als de staatssecretaris cassatie hebben ingesteld. De Hoge Raad beslist in deze zaak dat de terbeschikkingstelling van een kleine theaterzaal is aan te merken als een btw-belaste dienst, niet zijnde verhuur. Hiermee heeft de Hoge Raad de lijn van de laatste weken in zijn uitspraken over de strikte uitleg van het verhuurbegrip voortgezet. De praktijk heeft met deze serie uitspraken duidelijkheid gekregen over de zogenaamde verhuur+. Lees meer in de Nieuwsbrief van 7 december 2012

Home