Nieuwsarchief

Dit is het Nieuwsarchief van Vos btw-advies. Hier vindt u alle nieuwsbrieven.


Nieuwsbrief - 27 juni 2016

Betreft

2016-06-27 Nieuwsbrief uitspraak HvJ Woerden


Op 22 juni jl. heeft het Hof van Justitie uitspraak gedaan in de zaak van de gemeente Woerden. Het belang voor de btw-praktijk is dusdanig groot dat ik hieraan een special wijd. Eerst geef ik de feitelijke situatie weer, vervolgens behandel ik de overwegingen van het Hof en tot slot behandel ik de betekenis voor de praktijk die deze uitspraak heeft 

1. Uitgangspunten

De gemeente Woerden heeft opdracht gegeven twee gebouwen te realiseren voor multifunctioneel gebruik. Hoofdgebruikers van de gebouwen zijn drie basisscholen en een Kindcentrum. De gemeente verkoopt de gebouwen aan een stichting voor een bedrag van ca. 10% van de kostprijs. Bestuursleden van de stichting worden benoemd door de gemeente (1), de besturen van de basisscholen (3) en het Kindcentrum (1), totaal 5 bestuursleden.

Ter zake van de verkoop van de nieuwe gebouwen brengt de gemeente btw in rekening. De zogenoemde “strafheffing overdrachtsbelasting” vindt toepassing.  De stichting geeft de ruimten voor het basisonderwijs “om niet” in gebruik aan de basisscholen. De overige gedeelten worden verhuurd aan de verschillende huurders, waaronder het Kindcentrum. Deze verhuur is, met uitzondering van de sportaccommodaties, vrijgesteld van btw.  

De inspecteur bestreed de “btw-vriendelijke structuur”, legde in 2009 een aanslag op en had bij de rechtbank in 2011 succes. Die oordeelde dat sprake was van misbruik van recht. Het gerechtshof volgde die uitspraak in 2013 niet en oordeelde dat geen sprake was van misbruik van recht, maar dat het recht op aftrek was beperkt tot die delen van de gebouwen die de stichting tegen vergoeding ter beschikking stelde, dus niet de gedeelten die de basisscholen gebruiken.

De Hoge Raad besliste in 2015 dat:

  • De gemeente bij de verkoop als btw-ondernemer heeft gehandeld;
  • Dat de verkoopprijs in rechtstreeks verband staat met de levering van de gebouwen en daarom sprake is van een economische activiteit (btw-belaste levering);
  • Verwerpt het standpunt van de staatssecretaris van Financiën dat de gemeente handelde als overheid;
  • Van misbruik van recht is geen sprake omdat de stichting het beheer en de verantwoordelijkheid met betrekking tot de gebouwen op zich heeft genomen.

De Hoge Raad twijfelde echter over een ander standpunt. Mag de gemeente de btw op het deel van de basisscholen wel in aftrek brengen omdat zij – op basis van de Wet op het primair onderwijs – aan de scholen geen vergoeding in rekening mag brengen. Op deze vraag moest het Hof van Justitie antwoorden.

2. Overwegingen van het Hof van Justitie

Het Hof van Justitie begint, rechttoe-rechtaan, met de overweging dat bij btw-belaste activiteiten de voorgaande stappen in de bedrijfskolom recht hebben op aftrek van btw (de zogenoemde voorbelasting). Alleen zo werkt de btw neutraal. Het recht op aftrek is voorts niet afhankelijk van de wijze waarop de afnemer van de prestatie (de stichting) de goederen en diensten gebruikt. Ook wijst het Hof van Justitie er (nogmaals) op dat een levering onder kostprijs het recht op aftrek van voorbelasting niet beïnvloedt.  Het Hof van justitie komt tot de conclusie dat, nu de gemeente Woerden een btw-belaste handeling aan een derde (de stichting) heeft verricht, zij recht heeft op volledige aftrek van voorbelasting en dat het gebruik van de gebouwen door de stichting daarop geen enkele invloed heeft.

Gelukkig heeft de gemeente Woerden zich niet laten ontmoedigen door de tegenstand van de Belastingdienst en uithoudingsvermogen getoond. Dat heeft zijn vruchten afgeworpen, waarvoor hulde!

3. Betekenis voor de praktijk

1. Btw-constructies met scholen

De afgelopen jaren heeft de Hoge Raad in een aantal uitspraken in het voordeel van de gemeenten beslist. Slechts in een enkel, bijzonder geval had een gemeente geen succes. In die zaak was de nieuwbouw vrijwel in gebruik genomen voordat tot een btw-vriendelijke structuur werd overgegaan.

De Hoge Raad besliste steeds dat de gemeente vrijheid van handelen heeft en zelf kan kiezen hoe zij aan voorwaarden van de onderwijswetgeving voldoet. Om die reden is geen sprake van misbruik van recht.

Met deze uitspraak lijkt de weg vrij voor btw-vriendelijke structuren voor scholen. Voorwaarde is wel dat de gemeente vooraf goed nadenkt over de vorm van de structuur en die goed en zorgvuldig vorm geeft. Bezint eer gij begint. De vraag is echter of de staatssecretaris van Financiën nu wetsvoorstel 30061 (BTW-constructies met (on)roerende zaken) weer oppakt. Dit wetsvoorstel ligt al 10 jaar te verstoffen in de kast. Wil de staatssecretaris van Financiën voortgang brengen in dit dossier, dan zal hij echter eerst naar “Brussel” moeten voor toestemming om dit wetsontwerp door te kunnen zetten.

2. Btw-vriendelijke structuur multifunctionele- en sport accommodaties


Deze uitspraak maakt tevens de weg vrij voor vergelijkbare structuren met multifunctionele- en sportaccommodaties. Het beperkt zich niet tot (brede) scholen. Met name bij sportaccommodaties kan een gemeente dan een eventuele wetswijziging over winststreven (zie mijn nieuwsbrief van 29 maart 2016) voor zijn. Ook hier geldt echter weer dat de structuur vooraf goed moet zijn doordacht en geïmplementeerd.

3. Bewegingsonderwijs basisscholen

Enkele inspecteurs hebben op basis van de uitspraak van het gerechtshof en de vragen van de Hoge Raad al het standpunt ingenomen dat in situaties waarin de gemeente een sportaccommodatie verhuurt en de exploitant (stichting of B.V.) deze ter beschikking stelt aan basisscholen voor het bewegingsonderwijs, de gemeente een dienovereenkomstig deel van de voorbelasting op investeringen en exploitatie niet in aftrek mag brengen. Deze uitspraak haalt een dikke streep door dit standpunt van deze inspecteurs.


 

 


Nieuwsarchief

Nieuwsbrief van 27 juni 2016
Betreft: 2016-06-27 Nieuwsbrief uitspraak HvJ Woerden Lees meer in de Nieuwsbrief van 27 juni 2016.
Nieuwsbrief van 21 juni 2016
Betreft: 1. Leerlingenvervoer 2. Sport, ter beschikking stellen om niet 3. Verkoop woning met grasland 4. Overige attentiepunten Lees meer in de Nieuwsbrief van 21 juni 2016.
Nieuwsbrief van 29 maart 2016
Betreft: 1. Sportaccommodaties om niet ter beschikking stellen 2. Sport, aangekondigde wetswijziging en fiscale eenheid 3. Koepelvrijstelling 4. Uitsluitingsgronden BCF 5. Factuurvereisten 6. Overige attentiepunten Lees meer in de Nieuwsbrief van 29 maart 2016.
Nieuwsbrief van 1 juni 2015
Betreft: 1. Aftrek van btw 2. Teruggaaf btw bij niet betaalde vergoeding 3. Nieuwe wending btw-constructie scholen? Lees meer in de Nieuwsbrief van 1 juni 2015.
Nieuwsbrief over aangepast Sportbesluit
Soms volgen de ontwikkelingen elkaar snel op. In de Staatscourant van vandaag is het Voorschrift Tabel I gepubliceerd. Het is het besluit van 4 september 2014. Er zijn op onderdelen wat wijzigingen doorgevoerd die ik hierna puntsgewijs aangeef. Lees meer in de Nieuwsbrief over aangepast Sportbesluit.
Nieuwsbrief van 25 augustus 2014
Op 17 juni jl. heb ik jullie op de hoogte gebracht van een voorgenomen wetswijziging met betrekking tot de sportvrijstelling en het ‘het gelegenheid geven tot sportbeoefening’. Afgelopen woensdag heeft de staatssecretaris van Financiën Kamervragen beantwoord. Lees in de Nieuwsbrief van 25 augustus 2014.
Nieuwsbrief van 29 juli 2014
Btw en de drie decentralisaties. Met ingang van 2015 krijgen de gemeenten meer taken en verantwoordelijkheden. Het gaat om de volgende taken: Ondersteuning en verzorging uit de Awbz worden overgeheveld naar de Wmo; Uitvoering van de Participatiewet (samenvoeging WWB, Wsw en Wajong) komt bij de gemeenten en Gemeenten worden verantwoordelijk voor de jeugdzorg. Lees meer in de Nieuwsbrief van 29 juli 2014.
Nieuwsbrief over Samenwerkingsverbanden
Gemeente worden meer en meer “gedwongen” op allerlei gebieden samen te werken. Voor de btw geldt een vrijstelling als de samenwerkingsvrijstelling of het leerstuk van de kosten voor gemene rekening van toepassing is. Lees meer in de Nieuwsbrief over Samenwerkingsverbanden.
Nieuwsbrief van 30 november 2012
Uitspraak procedure gemeente Moerdijk btw-belaste exploitatie multifunctioneel centrum Vrijdag 30 november 2012, heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in de proefprocedure die mijn veel te jong en te vroeg (18 november 2008) overleden collega Ingrid Vos en ik in onze EFK-periode in 2007 voor de gemeente Moerdijk zijn gestart. Mede door de inzet en het niet aflatende enthousiasme van Ingrid is deze procedure voor de gemeente uiteindelijk met succes afgerond. Lees meer in de Nieuwsbrief van 30 november 2012.
Nieuwsbrief van 7 december 2012
Hoge Raad 7 december 2012, terbeschikkingstelling theaterzaal is btw-belaste dienst Vandaag heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in de cassatiezaak van de gemeente Hellevoetsluis. Het betreft cassatie tegen de uitspraak van het Hof den Haag van 10 mei 2010, waartegen zowel de gemeente als de staatssecretaris cassatie hebben ingesteld. De Hoge Raad beslist in deze zaak dat de terbeschikkingstelling van een kleine theaterzaal is aan te merken als een btw-belaste dienst, niet zijnde verhuur. Hiermee heeft de Hoge Raad de lijn van de laatste weken in zijn uitspraken over de strikte uitleg van het verhuurbegrip voortgezet. De praktijk heeft met deze serie uitspraken duidelijkheid gekregen over de zogenaamde verhuur+. Lees meer in de Nieuwsbrief van 7 december 2012

Home